Literatura najnowsza

Ciało autorstwa David Szalay przedstawia życie Istvána poprzez fragmentaryczną narrację złożoną z wybranych momentów różnych etapów jego egzystencji. Zamiast ciągłego, chronologicznego rozwoju fabuły powieść oferuje serię obrazów ukazujących kluczowe doświadczenia i punkty zwrotne w życiu bohatera. Historia rozpoczyna się od wydarzenia o silnym ładunku dramatycznym: jako nastolatek István wchodzi w relację seksualną ze znacznie starszą od siebie kobietą. Romans prowadzi do tragicznych konsekwencji, gdy jej mąż ginie podczas przypadkowej konfrontacji z udziałem Istvána, co skutkuje umieszczeniem bohatera w zakładzie poprawczym. Następnie powieść śledzi kolejne istotne epizody jego życia, między innymi udział w wojnie w Iraku oraz emigrację do Wielkiej Brytanii, gdzie pewne spotkanie przyczynia się do jego zawodowego awansu.

Lektura tej książki jest bardzo przyjemnym doświadczeniem. Powieść napisana jest w sposób płynny i angażujący, dzięki czemu czyta się ją z dużą łatwością. Szczególnie interesujące są fragmenty pozwalające zajrzeć do świata wewnętrznego bohaterów. Szalay wykazuje dużą zdolność do precyzyjnego i oryginalnego oddawania ludzkich myśli i emocji. Intensywność tych momentów sprawia, że czytelnik odnosi wrażenie obcowania ze świadomością drugiej osoby, co stanowi jedną z największych zalet książki.

Pomimo tych mocnych stron pewne decyzje narracyjne osłabiają jednak całość utworu. Fragmentaryczna konstrukcja sprawia czasem wrażenie, że powieści brakuje spójności. Wydarzenia, które normalnie powinny wywierać głęboki wpływ na tożsamość człowieka i jego dalszy rozwój, niemal całkowicie znikają po swoim wystąpieniu. Przykładowo traumatyczne wydarzenia z okresu dojrzewania Istvána oraz przypadkowa śmierć prowadząca do pobytu w zakładzie poprawczym praktycznie nie odgrywają później żadnej roli. Podobnie jego doświadczenie wojenne w Iraku wydaje się nie pozostawiać trwałego śladu po powrocie do domu. Także człowiek, który pomaga bohaterowi zbudować karierę zawodową w Wielkiej Brytanii po tym, jak István uratował mu życie, znika z narracji wraz z rozpoczęciem nowego etapu życia bohatera. Takie rozwiązania mogą być interpretowane jako próba ukazania nieciągłości i przypadkowości ludzkiej egzystencji, jednak mogą również sprawiać wrażenie, że powieść nie została w pełni przemyślana jako spójna całość.

Kolejnym elementem, który wydaje się niewystarczająco rozwinięty, jest przedstawienie Istvána jako imigranta z Europy Wschodniej w Wielkiej Brytanii. Powieść poświęca temu aspektowi stosunkowo niewiele uwagi. Bohater bardzo szybko zaczyna prowadzić życie przypominające życie przeciętnego Brytyjczyka, a jego związki z kulturą pochodzenia wydają się minimalne. Nie posiada wyraźnego kręgu węgierskich znajomych, a kwestie związane z wykorzenieniem, przynależnością kulturową czy doświadczeniem migracji pozostają niemal nieobecne. Można odnieść wrażenie, że ten aspekt narracji nie jest w pełni autentyczny, jakby nie wynikał z osobistego doświadczenia emigracji.

Pomimo tych zastrzeżeń Ciało pozostaje interesującą i wartościową lekturą. Chociaż niektóre elementy konstrukcyjne i tematyczne mogłyby zostać bardziej rozwinięte, jakość stylu oraz psychologiczna głębia niektórych fragmentów czynią tę powieść satysfakcjonującym doświadczeniem czytelniczym. Nawet jeśli książka chwilami wydaje się fragmentaryczna, skutecznie utrzymuje uwagę czytelnika i dostarcza autentycznej przyjemności literackiej.