Archive for ‘Non classé’

14 February 2017

Ian McEwan’s fiction

imagesIan McEwan (born in 1948) is one of the most rewarded and widely read contemporary English writers of 21st century. His novels, which in many cases have become worldwide bestsellers, have received critical acclaim and won a number of important literary accolades including the Man Booker Prize (1998). McEwan assuredly owes his critical and commercial success to his writing approach – a sort of creative recipe well known to many present and past authors attentive to their literary style, desirous to create an intriguing plot. This principle has guided him from the beginning, when, as a young man, he understood, thanks to Brighton Rock by Graham Green, that ‘a serious novel could be an exciting novel’. It is arguably this singularity of McEwan’s fiction that entranced me. In this article I will briefly present two novels by this author – Enduring Love and Amsterdam – which made me a great admirer of his writing technique, encouraged me to follow his literary career and, what is more, to read, in the near future, his remaining novels.

telechargerPublished in 1997, Enduring Love is a story of Joe Rose, a middle-aged science journalist, who has to face a rather uncommon predicament. In an unusual course of events, he meets a certain young man, called Jed Parry, suffering from de Clerambault’s syndrome. This rare mental disorder makes the afflicted persons deeply believe that someone is infatuated with them, no matter how hard the people around them try to persuade them that they are living in a disillusion. Despite Joe’s constant assertions, Parry is indeed intimately convinced of the unconscious infatuation of the journalist. This apparently unrealistic and oversophisticated problem allows McEwan to create a compelling story rich in psychological portraits of the characters that feel or endure love. The author deftly plays with the ‘horizon of expectations’ of the readers unable, until the last pages of the book, to perceive the truth, to fathom if Joe’s feelings are real or false.

The Man Booker Prize winning novel Amsterdam (1998) has a no less surprising and breathtaking plot. It starts with a funeral of an enigmatic artist, Molly Lane, who, throughout her life, had numerous romances. This sad event draws in fact her great lovers: a newspaper editor, Vernon Halliday, a music composer, Clive Linley, and the British Foreign Secretary, likely to soon become the Prime Minister, Julian Garmony. The spirit of the deceased Molly will long remain among the three men, since she leaves certain disturbing traces of her troubled past. The deceased woman’s husband, George, discovers some photos, which show a disparaging image of Julian Garmony currently in the race for the leadership of an ultra-conservative party. The widower decides to give these controversial proofs to Vernon. The latter has to choose whether to publish them and destroy Garmony’s reputation, family life and a very promising political career or to simply ignore them. To make the final decision, he consults Clive. The three ex-lovers are thus involved in this affair. McEwan serves once again his readers a well-written story replete with remarkable characters and an unexpected end. He bases his plot on the question of choice, which, from antiquity to the present day, has continuously inspired the writers. Whatever Vernon decides, the outcome will not be entirely satisfying: he has to choose whether to ruin one man’s future or to let his country be governed by the ultra-conservatives. This choice renders to be even more important as a bad decision could possibly destroy Vernon’s life as well.

It only remains for me to encourage you to read Enduring love, Amsterdam or any other of Ian McEwan’s novels, to delve into his fiction and to discover this noteworthy English contemporary writer.

Text: Pawel Hladki

5 October 2016

“Pod Mocnym Aniołem” Jerzego Pilcha : miłość, alkohol i literatura

JeWersja polskarzy Pilch (ur. 1952) zalicza się niewątpliwie do najważniejszych autorów najnowszej literatury polskiej. Mimo to jedynym jego tekstem dostępnym w języku francuskim jest powieść zatytułowana Pod Mocnym Aniołem.

l_jerzypilch1

Pilch zadebiutował w 1988 zbiorem opowiadań p.t. Wyznania twórcy pokątnej literatury erotycznej, wydanym w Londynie dzięki legendarnej autorce tekstów piosenek, Agnieszce Osieckiej, która zdołała przemycić przez granicę Pilchowski manuskrypt do Anglii.  Wyróżnione Nagrodą Fundacji im. Kościelskich, dzieło to przyniosło Pilchowi sławę głównie w środowisku literackim.

Pisarz uzyskał następnie szerszą popularność wraz z publikacją Spisu cudzołożnic (1993) i kolejnych znaczących tekstów – Innych rozkoszy (1995), Monologu z lisiej jamy (1996) i Tysiącu spokojnych miast (1997) – które stanowią prawdziwe perły postransformacyjnej literatury polskiej. Powodzenie Pilchowskiej prozy zostało w końcu zwieńczone najbardziej prestiżową nagrodą literacką w Polsce – nagrodą NIKE – którą autor otrzymał w 2001 za Pod Mocnym Aniołem.

Powieść ta jest reprezentatywna dla całego dzieła Jerzego Pilcha : motywy obecne w tym tekście – miłość, alkohol, literatura – przenikają całokształt twórczości poczytnego powieściopisarza.

Bohater Pod Mocnym Aniołem, Jaruś, jest pijakiem nękanym coraz bardziej nieznośnym uzależnieniem alkoholowym. Właściwie odizolowany od reszty społeczeństwa, wiedzie on samotnicze życie odmierzane regularnymi wyjściami do sklepu monopolowego. Juruś pije zresztą nie bez żalu, że trwoni pokaźne kwoty, które mógłby wydać na zakup produktów pierwszej potrzeby takich jak choćby pralka do prania (p. 68).

Od czasu do czasu usiłuje on wyrwać się ze szponów nałogu. W tym celu ucieka się do instytucji o jakże poetyckiej nazwie „oddział deliryków”. Pobyt na tym oddziale staje się okazją do sportretowania kondycji osób niezdolnych poradzić sobie z problemami egzystencjalnymi nie zatapiając swoich obaw w alkoholu. W galerii postaci przedstawionych przez narratora odnajdujemy Królową Kentu, Kolumba Odkrywcę czy Don Juana. Ich losy tyleż samo śmieszą nas, co wzruszają – jesteśmy rozbawieni ich perypetiami i jednocześnie skłonni do współczucia, tak bardzo słodkogorzkie historie tych papierowych stworzeń budzą w nas sprzeczne uczucia.

Pod Mocnym Aniołem jest przede wszystkim dziennikiem osobistych zmagań z alkoholizmem, nałogiem, który jawi się niczym dziedziczny defekt przekazywany w rodzinie bohatera z pokolenia na pokolenie. Pilch opowiada historie swojej postaci, jego życiowych doświadczeń i na pierwszy rzut oka z góry przegranej walki z nałogiem poprzez tematyczna triadę (alkohol, miłość, literatura), która od zawsze inspirowała jego twórczość, proponując przy tym oryginalną konfigurację tych trzech tematów. Alkoholizm, który jawi się początkowo Jurusiowi jako niewinna metoda eskapistyczna przekształca się bowiem stopniowo w niszcząca siłę. Jest on w Pod Mocnym Aniołem czarną dziurą, która z każdym dniem wchłania coraz bardziej bohatera i zapowiada jego nieuchronną zgubę. Jedynie dwa możliwe antidota byłyby w stanie wyrwać go z tej coraz to głębszej przepaści : miłość i literatura. Ale czy okażą się one wystarczająco skuteczne, by wyzwolić go z tego niemalże zakorzenionego w genach nałogu?

25 July 2016

“Sous l’aile d’un ange” de Jerzy Pilch : amour, alcool et littérature

PH_flagi-01Né en 1952, Jerzy Pilch compte parmi les romanciers les plus importants de la littérature polonaise extrême-contemporaine. Toutefois Sous l’aile d’un ange (2000) constitue son seul texte disponible dans la version française.

Pilch fait ses débuts littéraires en 1988 avec un recueil de récits intitulé Confessions d’un auteur de la littérature clandestine érotique (Wyznania twórcy pokątnej literatury erotycznej) paru à Londres grâce à l’auteure légendaire de textes de chansons, Agnieszka Osiecka, qui introduit le manuscrit pilchien en Angleterre sous le manteau. Récompensé par le Prix littéraire de la fondation Kościelski, cet ouvrage fait surtout connaître Jerzy Pilch dans le milieu littéraire.

L’écrivain gagne considérablement en popularité avec la parution du Registre des femmes adultères (1993) et d’autres textes remarquables – Autres voluptés (1995), Monologue dans une tanière de renard (1996) et Mille villes tranquilles (1997) – qui sont de véritables bijoux de la fiction polonaise d’après la transformation politique de 1989. La notoriété de Pilch est enfin couronnée par l’obtention du prix littéraire le plus prestigieux en Pologne, le prix NIKE, qu’il reçoit en 2001 pour Sous l’aile d’un ange. Ce roman est représentatif de toute l’œuvre pilchienne : les motifs présents dans ce texte – l’amour, l’alcool et la littérature – alimentent l’ensemble de la création du célèbre romancier.

Prénommé Juruś (diminutif de Jerzy), le personnage principal de Sous l’aile d’un ange est un ivrogne rongé par sa dépendance de plus en plus insupportable. Quasiment reclus de la société, il se résigne à une vie solitaire rythmée des seules sorties régulières qui lui sont nécessaires pour s’approvisionner en alcool. Et il boit tout en regrettant de gaspiller des sommes considérables qui lui seraient utiles pour l’achat de produits de première nécessité, tels qu’une machine à laver (p. 68).

Ça et là, Juruś tente de s’arracher des griffes de la l’alcool. Dans ce but, il recourt à une institution poétiquement appelée « le service des éthylos lyriques ». Le séjour au sein de cet organisme hospitalier est l’occasion de portraiturer la condition d’individus incapables de faire face aux difficultés de l’existence sans noyer leurs craintes dans l’alcool. Dans la galerie de personnages dépeints par le narrateur, on trouve entre autres La Reine du Kent, Christophe Colomb le Découvreur ou encore Don Juan. Leurs destins nous font autant rire qu’ils nous émeuvent : on est amusé par leurs péripéties et en même temps portés à la compassion, tant leurs histoires douces-amères suscitent de sentiments contradictoires.

Sous l’aile d’un ange est avant tout un journal du combat personnel contre l’alcoolisme, cette dépendance, qui, tel une tare héréditaire, se transmet dans la famille du narrateur de génération en génération. Pilch choisit de raconter l’histoire de son personnage, les aléas de sa vie, ses combats, au premier abord perdus d’avance, par le biais de la triade thématique (alcool, amour, littérature) qui l’inspire depuis toujours, tout en proposant une configuration originale de ces trois sujets. Car l’alcool que Juruś perçoit initialement comme une méthode d’escapisme innocente, se transforme en une puissance destructrice. Il s’apparente dans Sous l’aile un ange à un trou noir qui engloutit progressivement le héros et qui annonce sa déchéance imminente. Seuls deux moyens antidotiques seraient capables de l’arracher à ce gouffre de plus en plus profond : la littérature et l’amour. Mais suffiront-ils pour s’extirper de cette dépendance quasiment enracinée dans les gènes ?